Сучасная школа закліканая вырашаць жыццёва важныя задачы рэалізацыі каштоўнасных падстаў адукацыі, адным з якіх з'яўляецца грамадзянска-патрыятычнае выхаванне. Пастаўленая на сучасным этапе перад школай задача грамадзянска-патрыятычнага выхавання прадугледжвае не толькі фарміраванне веры і перакананняў, але і ажыццяўленне тэарэтычных прапаноў у канкрэтныя справы. У сувязі з гэтым, у апошні час актывізаваўся пошук новых метадаў і формаў арганізацыі працэсу бесперапыннага выхавання. Бесперапыннае выхаванне навучэнцаў вызначае асноўныя ўмовы эфектыўнасці грамадзянска-патрыятычнай працы ва ўстанове адукацыі: прафесіяналізм, высокі ўзровень ідэйнай перакананасці педагогаў. Для яе эфектыўнага рашэння ад школы патрабуецца стварэнне цэласнай сістэмы па фарміраванні грамадзянска-патрыятычных арыенціраў у навучэнцаў. Арганізацыя выхаваўчага працэсу адчувае некаторыя цяжкасці, звязаныя з малалікімі метадычнымі распрацоўкамі, арганізацыяй і планаваннем грамадзянска-патрыятычнай працы. Перад установай адукацыі стаяць наступныя мэты і задачы.
Мэта: прывіваць навучэнцам любоў да Радзімы, далучаць іх да сацыяльных каштоўнасцяў-патрыятызму, грамадзянскасці, гістарычнай памяці, абавязку; фарміраваць асновы нацыянальнай самасвядомасці.
Для дасягнення мэты па грамадзянска-патрыятычнаму выхаванню школа вырашае наступныя асноўныя задачы:
Задачы:
вывучэнне гісторыі свайго краю;
выхаванне пачуцця любові, гонару за сваю Радзіму, гатоўнасці яе абараняць;
развіццё ў падлеткаў павагі, міласэрнасці і спагады да ветэранаў вайны і працы, сем'ям загінуўшых абаронцаў Айчыны, састарэлым людзям;
стварэнне неабходных умоў для выхавання патрыятызму, як духоўнай складнікам асобы грамадзяніна.
Правільнае вызначэнне мэты і задач грамадзянска-патрыятычнай працы дапамагае выбраць аптымальныя метады і формы арганізацыі выхаваўчых мерапрыемстваў:
Форма:
* конкурсы малюнкаў, песень, вершаў, твораў
* пошукава-даследчая праца
* акцыі
* інсцэніроўкі
* урокі мужнасці
Метады: гутаркі, прагляд відэафільмаў, экскурсіі.
Сучасны свет патрабуе новых выхаваўчых падыходаў, здольных развіваць пачуццё грамадзянскага абавязку, любові да Радзімы, павагі да гістарычнага мінулага.
Грамадзянска-патрыятычнае выхаванне школьнікаў,
як асноўны напрамак ідэалагічнай працы
Патрыятычнае выхаванне пачынаецца з пазнання каштоўнасці Радзімы. У працэсе развіцця чалавек паступова ўсведамляе сваю прыналежнасць да калектыву, класа, школы, народу, Радзіме. Вяршыняй патрыятычнага выхавання з'яўляецца ўсведамленне сябе грамадзянінам краіны.
Сучасная школа закліканая вырашаць жыццёва важныя задачы рэалізацыі каштоўнасных падстаў адукацыі, адным з вызначальных паняццяў якога з'яўляецца ідэалогія.
Сёння ў Рэспубліцы вялікая ўвага надаецца рабоце дзіцячых грамадскіх аб'яднанняў. Задача педагогаў школы-спланаваць такія формы працы, якія выклічуць цікавасць у хлопцаў, і тады ўступленне ў шэрагі БРПА і БРСМ, будзе адбывацца па ініцыятыве саміх хлопцаў.
Вельмі важна, каб сфармаваныя актывы дзіцячых грамадскіх аб'яднанняў з'яўляліся памочнікамі ва ўсіх раённых і агульнашкольных мерапрыемствах, розных акцыях. Менавіта ў школьным узросце найбольш мэтазгодна далучэнне дзяцей да патрыятызму і грамадзянскасці. Фарміраванню грамадзянскасці і патрыятызму ў навучэнцаў шмат у чым спрыяюць выхаваўчыя мерапрыемствы, прысвечаныя Дню прызыўніка, Дню воіна-інтэрнацыяналіста, Дня абаронцы Айчыны, Дня Перамогі і Дня незалежнасці.
У рамках гадавога планавання па фарміраванні ў вучняў грамадзянска-патрыятычных пачуццяў праводзяцца такія мерапрыемствы, як урок "я-беларус", школьны конкурс" Мой родны кут, як ты мне мілы", арганізацыя выстаў дзіцячай творчасці.
У гадавым планаванні выхаваўчай працы школы, у кірунку «Грамадзянска-патрыятычнае выхаванне» прадугледжваюцца розныя формы і метады для дасягнення вышэйзгаданых мэтаў. Фарміраванне патрыятычных каштоўнасцяў у сучаснага школьніка павінна быць мэтанакіраваным і адрасным працэсам, галоўная мэта якога-маральная і псіхалагічная падрыхтоўка да абароны Айчыны, служэння яму. Бо менавіта на аснове патрыятычных каштоўнасцяў можна выхаваць адказную, мужную, духоўна-развітую асобу. Выхаваўчыя мерапрыемствы патрыятычнага характару спрыяюць не толькі фарміраванню патрыятычных паняццяў, але і ўдасканаленню інтарэсаў і ідэалаў. Навучэнцы складаюць тое ядро, якое будзе фарміраваць будучыню нашай рэспублікі, развіваць ідэю беларускай дзяржаўнасці.
Грамадзянска-патрыятычнае выхаванне павінна арыентавацца не толькі на любові да Радзімы, але і веры ў сябе, ва ўласныя сілы, у вялікія здзяйсненні нашых бацькоў і дзядоў. Гэта любоў да кожнага кутка і кожнаму грамадзяніну нашай шматнацыянальнай Беларусі. Выхоўваць хлопцаў трэба на перамогах, а не паразах, на стварэнні, а не на разбурэнні.
Задачы выхавання юных грамадзян Рэспублікі Беларусь значна пашырыліся. Акцэнты перамясціліся ў вобласць грамадзянска-патрыятычнага і ідэйна-маральнага выхавання. Такім чынам, выхаванне грамадзяніна і патрыёта знаходзіцца ў цэнтры фарміравання выхаваўчай прасторы навучальнай установы.
Выхаваўчая работа па грамадзянска-патрыятычным кірунку будзе лічыцца эфектыўнай, калі вучні авалодаюць ведамі гісторыі Беларусі, сучасна-эканамічнай, сацыяльна-палітычнай, культурнай жыцця грамадства. Калі ў іх будзе развіта пачуццё гонару за сваю краіну – Рэспубліку Беларусь, а ідэйна-палітычная свядомасць, інфармацыйная і прававая культура будуць на высокім узроўні. Хлопцы ў поўнай меры павінны авалодаць ведамі Канстытуцыі, сімволікі Рэспублікі Беларусь, імкнуцца адстойваць свае ідэалы, сфарміраваць актыўную жыццёвую пазіцыю, удзельнічаць у жыцці класа, школы, дзейнасці ГА «БРСМ» і БРПА.
Чалавек, пазбаўлены патрыятычных пачуццяў, з'яўляецца чужынцам у сваёй Айчыне. Актыўна-дзейная форма праявы патрыятызму-гэта канкрэтная дзейнасць на карысць Айчыны, служэнне інтарэсам народа. Патрыятычная дзейнасць разнастайная ў сваіх праявах: абарона Айчыны; уменне ставіць інтарэсы Айчыны вышэй прыватных інтарэсаў; гатоўнасць прыйсці краіне на дапамогу; добрасумленную працу; служэнне Радзіме. Патрыятызм сёння выступае ў якасці духоўнай асновы па адраджэнні Беларусі.
Праца класнага кіраўніка ў грамадзянска-патрыятычным выхаванні
Фарміраванню ў дзяцей і моладзі пачуццяў грамадзянскасці і патрыятызму дапамагаюць створаныя ў школе моладзевыя і дзіцячыя грамадскія аб'яднанні БРПА і ГА "БРСМ".
Моладзевыя арганізацыі сёння павінны быць пранізаны духам сапраўднага садружнасці дзяцей і дарослых. Мы павінны дапамагчы стаць нашым хлопцам сапраўднымі арганізатарамі "новых цікавых і карысных спраў". Калі мы выпрацуем дакладную сістэму працы нашых першасных арганізацый, навучым нашых хлопцаў сябраваць і шанаваць сяброўствам, быць добрымі, сумленнымі, не баяцца цяжкасцяў, смела ісці наперад, працягнуць своечасова руку дапамогі чалавеку, роднай прыродзе, Айчыне, то зможам вырашыць галоўную задачу-дапамагчы стаць годнымі грамадзянамі сваёй краіны. У адваротным выпадку мы не зможам супрацьстаяць спробам некаторых дарослых выкарыстоўваць імя піянера, як нешта мінулае і даўно забытае.
Гераічныя падзеі гісторыі Беларусі, Дасягненні краіны ў галіне палітыкі, эканомікі, культуры і спорту ствараюць рэальныя перадумовы для правядзення мерапрыемстваў па патрыятычным і грамадзянскім выхаванні.
Таму ў школе выкарыстоўваюцца такія формы грамадзянска-патрыятычнага выхавання, як тэматычныя гутаркі, урокі мужнасці, вайсковай славы, міру, а таксама акцыі, месячнікі, канцэрты, лекторыі, фестывалі, спартыўныя святы, гульнявыя праграмы. Яны накіраваныя на развіццё грамадзянскай актыўнасці, ініцыятыўнасці, творчасці навучэнцаў, аказваюць дапамогу і падтрымку на этапе станаўлення асобы падлеткаў, фарміраванню патрыятызму. Вельмі важна адзначыць развіццё праектнай дзейнасці, якая спрыяе развіццю самастойнасці вучняў, інтэлектуальна-творчых здольнасцяў, фарміраванні сацыяльна-значных якасцяў.
Гаворачы аб узаемадзеянні педагога-арганізатара з класнымі кіраўнікамі і дзіцячымі класнымі калектывамі важна сказаць аб стварэнні станоўчага псіхалагічнага клімату і актыўнай выхаваўчай асяроддзя ў школе, якія ўключаюць у сябе:
- захаванне школьных традыцый: запрашэнне пажылых і адзінока пражываючых людзей на класныя гадзіны, віншаванні з святамі, аказанне пасільнай дапамогі.
- развіццё творчасці, якое выяўляецца ў падрыхтоўцы яркіх мерапрыемстваў.
- падтрымка вучнёўскай самадзейнасці і самакіравання, творчай ініцыятывы і кірунак іх у патрэбнае рэчышча.
- удзел класных кіраўнікоў у разнастайных школьных справах.
Пры планаванні розных мерапрыемстваў ўлічваюцца інтарэсы хлопцаў, не забываючы пра тое, што кожны клас гэта ўжо атрад акцябрат, піянераў ці ж вочка членаў БРСМ.
Хлопцам нецікавыя сухія і сумныя пазаўрочныя мерапрыемствы. Яны мяркуюць адпачынак ад вучобы, каб хлопцы маглі не толькі атрымаць нейкія выхаваўчыя моманты, але і пацешыцца. Мы павінны навучыць нашых хлопцаў вучыцца і адпачываць годна, цікава і з карысцю для іх і для грамадства.
Ролю захавання традыцый у грамадзянска-патрыятычным выхаванні
Патрыятычныя пачуцці закладваюцца ў працэсе жыцця і быцця чалавека, які знаходзіцца ў рамках канкрэтнай сацыякультурнай асяроддзя. Людзі з моманту нараджэння інстынктыўна, натуральна і непрыкметна прывыкаюць да навакольнага іх асяроддзі, прыродзе і культуры сваёй краіны, да побыту свайго народа. Таму базай фарміравання патрыятызму з'яўляюцца глыбінныя пачуцці любові і прыхільнасці да сваёй культуры, свайму народу, сваёй зямлі, успрыманыя ў якасці роднай натуральнай і звыклай асяроддзя пражывання чалавека.
разгарнуць » / « згарнуць